Daar waren we dan. In Volendam voor een dagje uit. Nanny en ik. Met de fiets, de trein, de metro en de bus. En nog net niet met de boot. Eerst even kijken bij de schakers. De Tuijnstraat 15 was zo gevonden. Nanny loodste me er feilloos naar toe. Maar het fort van de Stichting Club- en Buurthuiswerk Edam-Volendam zat stijf op slot. Er hing een briefje. Ingang om de hoek aan de markt.
Op de markt troffen we een geheel verwilderde Bert van Oudvorst aan. Hij deed gekooide tijger na, maar dan eentje buiten z’n kooi. De kooi zat potdicht. We wilden net een raampje inslaan, toen Nanny toch nog een opening in dat akelige gebouw vond. We klommen twee trappen op en daar was dan eindelijk het zaaltje, waar geschaakt zou gaan worden. Er hing een ondefinieerbare geur. Gelukkig zouden Nanny en ik, na een paar foto’s te hebben geschoten, het dorp ingaan
voor een broodje paling en om wat te slenteren langs de dijk en de haven, en daarna een oude-mensen-kopje-thee te drinken bij Spaander. We waren er lang niet geweest.
Spaander
De schakers waren nog niet begonnen. Het team van Castricum was niet voltallig. Als ik ergens een hekel aan heb, dan is het wel een onvolledig schaakteam. Heb ik vaker meegemaakt en bijna altijd aan de kant van de bezoekende vereniging. Dat is tegenover de andere partij niet aardig. ls een speler de weg kwijtgeraakt en nooit meer teruggezien, of is die speler onderweg regelrecht gesneuveld, dan zeg ik: zand erover. Maar in andere gevallen moet er een nettere oplossing gevonden worden. Desnoods met een invaller.
Ze stonden met zijn zevenen in een kring om Nanny en mij heen. We konden geen kant op. Een van ons moest invaller zijn, riepen ze, en omdat ik lid was en Nanny niet, viel de keuze op mij. En natuurlijk speel je dan op het eerste bord. Zo vals. Een sukkel zet je altijd op het eerste bord. Daar doet hij het minste kwaad. Verliezen doet hij toch wel. Dus dan maar op het eerste bord. Dat ontlast de rest een beetje.
Mijn tegenstander was alleraardigst. Hij liet mij eerst een boterhammetje naar binnen werken en haalde ook nog koffie voor mij. Toen moest ik eraan geloven. Het ging gelijk in de opening al mis en ook daarna stapelde ik fout op fout. Toen verloor hij, denk ik, de belangstelling voor dit stomme partijtje en begon hij steeds slordiger te spelen. Ik vatte weer moed. De mist in mijn hoofd trok op en vlak voor de veertigste zet, vaak het moment dat de partij beslist wordt, stond het volgens mij gelijk. Volgens hem niet. En toen gingen we allebei in de fout. Eerst ik, toen hij…
Ik knipperde met mijn ogen. Kon het niet geloven. Ik zie de laatste tijd wel meer dingen die er helemaal niet zijn. Dat zijn visioenen. Daar probeer ik mij tegen te wapenen. Anders lig je zo weer in het ziekenhuis. Bovendien, gauw nog even een schaakje geven omdat het kan, is dat niet juist het kenmerk van een amateur?
Hij keek verbaasd naar wat ik dus toch maar gedaan had. Deksels, kon dat ook nog? Toen drong het vreselijke besef door. Hij was sportief, jammerde niet, schold niet, sloeg niet of schopte niet naar mij. In plaats daarvan gaf hij mij een hand en zocht naar een woord dat de lading dekte. Daarvoor moest hij eerst nog drie keer ademhalen en toen kwam het eruit, niet eens zo heel erg luid, maar wel in hoofdletters: “BLNDR”. Daar liet hij het bij.








Ik had opeens zeven allerhartelijkste teamgenoten. Zij kwamen mij feliciteren. Ik onderging het gelaten. Eigenlijk vind ik dat zij mij niet zouden moeten feliciteren, maar zichzelf. Mij hadden ze dan kunnen bedanken. En bovendien: er is niets zo erg als, wanneer je er eigenlijk helemaal niets van gebakken hebt, ze je komen vertellen dat je dat wel heel erg knap gedaan hebt. Overigens brachten ze er zelf ook niet veel van terecht.
Doolhof
Inmiddels was Nanny weer verschenen. Dat was nog een gelukje, zei ze, want ze was verdwaald in het Doolhof. Dat is een oud wijkje geloof ik. Hoe ze bij ons weer binnen is gekomen blijft een raadsel. Ze loodste mij weer trouw naar huis. In de bus van Volendam naar Amsterdam werd het nog even spannend. Twaalf Volendammers gingen uit. En niet zo zuinig. Ze zetten en bloc een keel op waar die van Gerard Kuijs bij verbleekt. Ze zaten om ons heen en ook vlak achter de chauffeur, die de bus soms midden op de weg stil zette, omdat hij compleet gedesoriënteerd raakte door al die decibellen. Kinderen kropen onder de rokken van hun moeder. Passagiers wilden de bus uit ook als er geen halte was. Bij de metro raakten we de helft van de feestgangers kwijt. Sommigen moesten plassen, de rest hield het nog even op en reisde meteen door. Waarnaartoe durfden we niet te vragen.

In Amsterdam moesten we een half uur wachten en kwamen we, uitkijkend over het IJ, een beetje tot rust.





