Vier prentbriefkaarten uit de Zaanstreek (deel 2)

Van de vier prentbriefkaarten, die we op een kofferbakverkoop in Wijk aan Zee vonden, hebben we de eerste twee, gericht aan Jannetje Fonteijn, behandeld in deel 1. Nu zijn de twee kaarten, gericht aan de Jongeheer Herman Koopman, aan de beurt. Het levert een verhaal op waarin de Zaan een prominente en tegelijk ook een meedogenloze rol speelt.


De Zaan bij Wormerveer omstreeks 1910

Links op de foto is het pakhuis Koningsbergen, magazijn van de stoomgortpellerij Mercurius in Wormer, te zien. Nog verder naar links, dus niet op de foto, staat tegenwoordig de grote fabriek van Lassie en ligt de Zaanbrug. Het gebouw met de schoorsteen, meer naar rechts, is het pakhuis Benguala.

De foto moet tussen 1907 en 1911 genomen zijn. Er is nog één molen te zien: De Jonge Wolf, de middelste van de drie oliemolens die op dit stukje dijk stonden. Deze molen werd afgebroken in 1911. Links ervan stond De Witte Duif, afgebroken in 1903 en rechts stond Het Fortuin, afgebroken in 1907.

 

De adreskant


Herman.
Hoe gaat het met je? Ik heb gehoord dat je van de week weer thuis kom. Je heb buiten geloopen he?
Jan.C.Duits

Deze kaart is op 22 november 1915 gestuurd aan Herman Koopman. Het gaat om Hermanus Koopman, die op 4 augustus 1906 geboren is in Wormerveer, als zoon van Gerrit Koopman, zeepzieder, en Mietje Betlem.

Herman Koopman verbleef als negenjarige jongen kennelijk in de Inrichting voor Ooglijders in de Spinozastraat in Amsterdam. Dat het vrijwel zeker om deze Herman Koopman handelt, blijkt uit het militieregister waarin verslag wordt gedaan van zijn keuring voor de militaire dienst.
Bij de keuring wordt op 26 maart 1925 geconstateerd dat Herman een kunstoog heeft. Daarom wordt hij voorgoed ongeschikt verklaard.

De afzender is Jan C. Duits. In het bevolkingsregister van Wormerveer komt een Jan Casper Duits voor, geboren op 26 april 1907, een leeftijdgenoot dus. Misschien ook klasgenoot?

=•=

De rijstfabrieken aan de Zaan

Gezicht op de rijstfabrieken en pakhuizen aan de Veerdijk te Wormer tussen 1900 en 1920. Van links naar rechts: Indië, rijstpellerij De Unie, Burmah, De Hoop, Siam, Java, rijstpellerij Hollandia met de klokkentoren en een stukje van het pakhuis Bassein. De pakhuizen Java, Hollandia en Bassein staan er nu nog steeds. De rest is afgebroken. Het witte schip is een salonboot van de Alkmaar Packet.

 

De adreskant

De kaart is op 8 juli 1918 verstuurd aan Herman Koopman door J.J. Stam. Dat zou Jan Jacob Stam kunnen zijn, die geboren is op 12 maart 1906, dus ook een leeftijgenoot. Hij deed net als Herman twee jaar MULO.

Het adres is bij de weduwe Koopman. De moeder van Herman was al in 1907 weduwe geworden, toen Herman nog geen jaar was (en zijn zusje Wilhelmina vier). In de overlijdensakte van Gerrit Koopman wordt vermeld dat zijn lichaam op 19 juni opgehaald is uit de Zaan. Van het ongeval wordt in diverse kranten melding gemaakt.

Nieuws van de Dag: Kleine Courant, van 21 juni 1907

 

Bronnen:
Gemeentearchief Zaanstad
Noordhollands Archief
Militieregister
www.molendatabase.org
www.delpher.nl

 

Vier prentbriefkaarten uit de Zaanstreek (deel 1)

Twee weken geleden bemachtigde Nanny op een kofferbakverkoop in Wijk aan Zee vier prentbriefkaarten. Bij nadere bestudering bleken ze toevalligerwijs twee bij twee een onderlinge samenhang te vertonen.

De eerste twee zijn gericht aan Jannetje Fonteijn respectievelijk Jannetje Roos-Fonteijn. (Het tweede paar, aan de jongeheer H. Koopman, komt in deel 2 aan de beurt).

 

De kaart aan Jannetje Fonteijn

Zaandam, ‘t Kalf

Geachte Jannetje! Ik ben weer boven water, dus kom ik aanstaande week op een avond naar je toe! … hartelijke groeten Gon Bleeker

We kijken tegen de achterkant aan van de bebouwing waar later het Plan Kalf zal worden gerealiseerd. Datering 1900-1905 (Beeldbank Archief Zaanstad).

Adreskant:
Mejuffrouw Jannetje Fonteijn
p/a. Mej. Schipper-Honig
Stationstraat
Koog a/d Zaan

De geadresserde Jannetje Fonteijn is geboren op 12 juli 1882 te Zaandijk als dochter van Jan Fonteijn en Maartje Janneman, adres Achter de Kerk (bron: Archief Zaanstad). In november 1904 trouwt ze met Klaas Roos. Haar beroep is dan dienstbode (bron: Noord Hollands Archief). De kaart moet dus vóór die tijd geschreven zijn. Was zij dienstbode bij mejuffrouw Schipper-Honig?

Catharina Hillegonda Honig was in 1902 op 28-jarige leeftijd in Balk, waar haar vader doopsgezind predikant was, getrouwd met Aart Schipper, handelsbediende en eveneens 28 jaar oud. Daarna zullen zij zich in de Stationstraat in Koog aan de Zaan gevestigd hebben.

De afzender Gon Bleeker is zeer waarschijnllijk Hillegonda Bleeker, die op 28 mei 1880 geboren werd in een huis staande Over de Dijksloot te Zaandijk (bron: Gemeentearchief Zaanstad).

 

De kaart aan Jannetje Roos-Fonteijn

Kerksloot, Zaandijk

Geachte Jannetje! Je zult wel kennis aan deze ansicht zien daarom heb ik deze uitgekozen Dag! Gon

Volgens de beeldbank van het Gemeentearchief van Zaanstad zien we de sloot tussen het Weeshuispad en het weeshuis links, en de Kerkstraat rechts. Op de achtergrond staat de fabrieksschoorsteen van de houtzagerij “De Voorwaarts” van de firma Cornelis Vis. Datering tussen 1910 en 1930.

Adreskant:

Jannetje is nu dus getrouwd met Klaas Roos, houtzager van beroep. Gon denkt dat Jannetje wel weet waarom ze deze kaart stuurt. Is het omdat het huis van Klaas en Jannetje erop staat? Het adres is Achter de Kerk. Dat was een buurtje achter de Lagedijk in Zaandijk, zo geheten vanwege de Zaandijkkerk, die zich rechts achter de bomen bevond. Of is het vanwege de houtzagerij op de achtergrond, werkte Klaas daar als houtzagersknecht?

Kofferbakverkoop op de Dorpsweide in Wijk aan Zee

Kofferbakverkoop op de Dorpsweide in Wijk aan Zee

Tussen de buien door werd afgelopen zondag 8 oktober 2017 de laatste kofferbakverkoop van het jaar op de Dorpsweide in Wijk aan Zee gehouden.

Nanny vond oude ansichten. Ze kreeg een stoel en mocht uitzoeken. Ze kocht er vier. Ze probeerde af te dingen. Maar dat kon ze helemaal niet. Toen de koop gesloten was zei de koopman: er is wel op geschreven, op de voorkant ook. Ja, zei Nanny, daarom wil ik ze juist hebben. Toen waren ze allebei een beetje teleurgesteld over de prijs.