Tata Steel Chess Tournament 2017 weekendvierkampen

Ik sta in het kleinste zaaltje van de Moriaan en schuifel zo ver mogelijk achteruit om een foto van Jan Boer te maken. Hij ziet mij niet. Naast mij plakken wedstrijdleiders Sacha Schiermeier en Joost Jansen een lijst met dingen die niet mogen op de deur. Mobieltjes bijvoorbeeld moeten uit en er mag ook geen flitslicht worden ontstoken. Ik controleer mijn telefoon en camera, druk af en voel wat in mijn rug prikken. Het licht in het zaaltje gaat uit. Ik mompel iets als: en dát mag ook niet, en probeer ondertussen een zo schuldbewust mogelijk gezicht te trekken. Iedereen in het zaaltje kijkt nu verwijtend in mijn richting, behalve Jan Boer. Die zit nog steeds even geconcentreerd als daarvoor op zijn zet te broeden. Bij hem gaat het op de tast. Bij mij nu ook. Ik draai me om, moet kiezen uit twee knopjes en druk op goed geluk. Het licht gaat weer aan en ik maak mij uit de voeten.

<
>
Mark van der Ploeg

Tata Steel Chess Tournament 2017
(weekendvierkampen)
Wijk aan Zee 14 januari 2017

Vlak voor de winterstop schaken

De Wijkertoren speelde afgelopen zaterdag zijn laatste wedstrijd van 2016. Het tweede ontving SV Promotie uit Zoetermeer en het eerste zat tegenover het Amstelveense Zukertort 2. Maar niet allemaal om één uur, want vier man van Zukertort deden het rustig aan en verschenen een half uurtje later. (Volgens zeggen zochten zij Wijk aan Zee aan de verkeerde kant van het kanaal.)

Tijd genoeg om wat filosofische bespiegelingen op te hangen aan de vraag of dit een voor- of een nadeel was. In werkelijkheid bleek het laatste het geval te zijn. Het eerste verloor tamelijk geruisloos met 4½-5½ en het tweede, dat weliswaar nergens last van had gehad, wilde daar toch niet voor onder doen en beet met 3½-4½ in het zand. En het toeval wilde dat in beide gevallen twee helden van weleer de boosdoeners waren. Zowel Peter Uylings (dwt1) als Nico Kok (dwt2) overspeelden hun hand.

Vroeger analyseerde ik nog wel eens een partijtje van Peter voor de Weenink Post, maar daar waag ik me niet meer aan. Toentertijd ging dat zo:

Telefoon. Nogmaals Uylings aan de lijn:
Kb1 is bij nader inzien toch niet overbodig maar integendeel juist heel nuttig want in sommige varianten slaat wit op c2 en met de koning op c1 is dat dus meteen mat en in die lange variant met Xyz laat ik het paard op d4 terugslaan of juist niet maar dat moet de loper zijn omdat mat dreigt dus e5 gedwongen De7 Kh6 st3x4? Gw2 F$ en mat! kan je het volgen overigens die variant van jou klopt natuurlijk van geen kant maar daar was jezelf zeker ook al achter dus Lxd4 schaak…. klik….verbinding verbroken.
Even later is de verbinding weer hersteld: ja daar ben ik weer Joep houdt niet van lange varianten zodoende waar waren we o ja b4 is niet de verliezende zet die moet al eerder zijn geweest 1…c5 was natuurlijk al geen beste hoewel dat moeilijk te bewijzen valt nou ja maak er maar wat van hallo ben je daar nog… 

En over Nico Kok lezen we nu op de website van SV Promotie het volgende:

“Lammetje kende zijn pappenheimers en wist op wie hij moest letten. De oude heer Mostert, bijvoorbeeld. De teamleider gaf op gegeven moment te kennen dat de oude man remise kon aanbieden. De oude heer Mostert was verbazingwekkend gehoorzaam en bood het direct aan. Direct. Zonder dat hij aan zet was. De tegenstander lachte het aanbod enthousiast en met grote handgebaren weg en…. schoot prompt een eersterangs bok. Het was zijn laatste zet in de partij.”

Nico ziet wat hij gedaan heeft: Le5?? Wit incasseert met Dxe5

Dat was dus lachen, maar niet voor de echte Wijkertoren-fans, die in groten getale (want met drie man) waren opgekomen. Zij hadden geen leuke middag. Op de cynicus na, die dacht dat als de mannen zo hun best bleven doen degradatie voor beide teams een haalbare kaart was.

Toch is er ook reden tot vreugde. Berend van Maassen (dwt2) is in een opperbeste bui. Hij viert de verjaardag van zijn Heleen. Hij heeft met zwart een gemeen variantje van de Caro-Kan voorbereid. Na dertien zetten theorie (ik mag daar jammer genoeg niks van verklappen) durft zijn tegenstander de principiële voortzetting niet aan en wijkt af. Berend doet nog twee goede zetten en biedt dan geroutineerd remise aan. De visite wacht.

Wim Rakhorst (dwt2) wint, maar is bescheiden. Geholpen door zijn tegenstander zegt hij. Ik geloof hem niet. Dat zegt hij altijd. Ik vraag zijn partij op. Hij heeft gelijk.

Op de laatste drie borden van het tweede scoren Dennis Bruyn, Cas Kok en Stefan Jorritsma anderhalve punt. Cas wint (hij zet zijn stukken al een tijdje heel goed neer), Dennis maakt remise (niet te volgen) en Stefan verliest (tot zijn ontsteltenis). Maar kijk eens op de foto hoe hij zijn lopers en paarden in het gelid heeft staan. Dat vind ik nou weer mooi.

En op de borden een en twee voeren Richard Schelvis en Paul Spruit een heldhaftige verdediging. De stand in de wedstrijd is gelijk, die in de twee overgebleven partijen verre van. Het ziet er somber uit. Richard probeert het onmogelijke. Paul doet het. Na een kleine honderdvijftig zetten zegt hij doodleuk dat volgens hem tussen die bijna driehonderd stellingen er tenminste drie hetzelfde zijn geweest. Het is kwart over zeven. Iedereen is al of wil nu toch wel naar huis. Het dameeindspel met nog maar één pionnetje op het bord blijft onbeslist. De Wijkertoren verliest.

[klik of tik op een foto voor een vergroting]

PS
Op de website van SV Promotie wordt vermakelijk verslag gedaan van de wedstrijd tegen De Wijkertoren 2. Maar er is meer te vinden dat de moeite van het lezen waard is, bijvoorbeeld de column van Jan Willem Duijzer (de tegenstander van Berend van Maassen) met de titel Schaken in de Noordkop

En een stoel voor de wedstrijdleider

De Wijkertoren speelt zijn bondswedstrijden in de Moriaan te Wijk aan Zee. Niet altijd, dan staat er een team (uit Groningen bijvoorbeeld) voor niks in Wijk aan Zee, maar vaak ook wel en dan staat er een team (van Krommenie bijvoorbeeld) per abuis bij de Prinsenhof in Beverwijk. Nu speelde de Wijkertoren ‘gewoon’ in Wijk aan Zee en we waren er allemaal: De Wijkertoren 1 en 2, Castricum en de Groninger Combinatie. Alleen de zaal was niet besproken. Of wel besproken, maar afgezegd. Daar kwamen we niet achter, want de verantwoordelijke man zat in Zuid-Amerika. De Moriaan werd in ieder geval  geteisterd door een kinderfeestje en tot overmaat van ramp was er ook nog een zogenaamde stamppotrun. De schakers werden na ferme onderhandeling gedoogd en opgeborgen in het achterste zaaltje en de bar was aanvankelijk verboden gebied, hoewel de regels in de loop van de middag wat werden opgerekt. Iets over enen had ook de wedstrijdleider de weg naar het bezemhok gevonden. Hij werd door een opgewekte voorzitter van de Wijkertoren, Hans Wiemerink, verwelkomd met de woorden: ik heb in ieder geval een stoel voor je geregeld. Auke Nicolai keek er niet van op en maakte het zich zo gemakkelijk mogelijk te midden van het gedrang.

Wedstrijdleider Auke Nicolai

Om kwart over enen had iedereen een plaatsje gevonden, waarbij opviel dat de Wijkertoren 1 en de Groninger Combinatie met zijn grootmeesters twee keer zoveel ruimte kregen als de Wijkertoren 2 en Castricum. De laatste twee teams hadden nauwelijks ruimte om te bewegen en al helemaal geen om te schrijven.

De Wijkertoren 2 (aan de rechterkant) tegen Castricum 1 (aan de linkerkant)

Ik bood aan alle zetten voor ze te noteren, maar dat deden ze toch liever zelf: op hun knie, onder de rand van hun bord geschoven of op andere voor mij ontoegankelijke plekken, zodat ik aan het eind alle formuliertjes moest zien te bemachtigen om er een foto van te maken. Ja, het is behelpen in de onderbond.

Niko Kok tegen wie

Maar tegen wie speelde Nico Kok eigenlijk? In elk geval stond het na elf zetten zo:

kok

Dat moet je natuurlijk niet doen. Een paar zetten later had hij eerst de zwarte damevleugel opgeruimd en toen liep hij op de andere vleugel dwars door de porseleinkast van de kort gerokeerde zwarte koning heen. Toen hij zijn f-pion op g8 tot  tweede dame  had gekroond (zou verboden moeten worden) gaf Heleen van Arkel (u had het al geraden?) op.

Er zaten twee helden uit vroeger tijd in de (vooruit, ik wil niet rot doen) zaal. Peter Uylings speelde voor dWT1 (en had praatjes voor twee) en Nico Kok (zwijgzamer maar vele malen kampioen van Weenink) voor dWT2. Nico borg bord en schaakstukken op toen kunst en gezin hem meer bleken te boeien dan een spelletje schaak. Wij vroegen hem vaak: kom weer eens schaken. En dan hield hij de boot af. Er moest ook nog gewerkt worden. Maar opeens was daar Cas, zijn zoon, die schaken kon. Van wie had hij dat geleerd? En nu dan in dat kielzog Nico zelf weer. Of eigenlijk geen kielzog, hij is de boeggolf van het tweede.

Sommige spelers (Van der Klooster en Spruit, Van Wonderen en Van Maassen) hielden opzichtig rekening met het dreigement dat de bar voor de schakers om drie uur zou sluiten en tekenden dus ruim op tijd voor remise.

Helemaal op het laatste bord (dat was nog net bereikbaar) vloog de nog steeds opgewekte voorzitter van de Wijkertoren, Hans Wiemerink, de nestor van Castricum, Ger Holsteijn, naar de keel. Dat kon niet goed gaan.

  • Diagram 1  zwart heeft heel onvoorzichtig de h-lijn geopend maar dreigt nu met e5-e4 de witte loper van de aanval af te snijden, dus de voor de hand liggende zet voor wit is 25.Lf5 (eventueel gevolgd door 26.Dh3) wat minimaal een kwaliteit wint, maar hij doet 25.Pd2-b3 wat zijn voordeel in één klap te niet doet
  • Diagram 2  nu heeft wit nog een aantal mogelijkheden om groot onheil af te wenden, bijvoorbeeld 27.Dh3-h8+ Kf8-e7 28.Dh8xg7 Dc7-f4 (28… exd3 29.Te1+) 29.Ld3-e2 (komt dat rare paardje op b3 toch nog van pas), maar hij wikkelt af met 27.Th1-c1 Dc7-f4! 28.Tc1xc8+ Lb7xc8 29.Dh3-h8+ Kf8-e7 30.Dh8xc8 e4xd3 31.Dc8xa6
  • Diagram 3  een hopeloze stand voor wit, tenminste als zwart  31… De4 heeft gespeeld en niet 31… Df3 (sorry, uw verslaggever weet het niet, hij kwam ogen te kort): in het eerste geval is er geen ontkomen meer aan (32.Da3+ Ke6 33.Pc1 d2+) en in het tweede geval zou alles nog met een sisser afgelopen zijn (32.Da3+ Ke6 33.Pc1! komt dat rare paardje toch nog van pas)
  • Diagram 4  de ongelukkige heeft helemaal geen Da3+ gespeeld maar Kc1 en Dc8 en staat nu mat

Wat een partij riep de winnaar in euforie. Het was zijn vijfde overwinning op rij. Er had meer in gezeten verzuchtte de voorzitter van de Wijkertoren iets minder vrolijk.

De partij Rakhorst-Kuijs in de eindfase

Even daarna schoof Wim Rakhorst heel beheerst zijn partij tegen Gerard Kuijs naar winst. Zie hoe netjes de witte stelling is en wat een brokkelkaas de zwarte. Er ontbreekt trouwens al een zwarte pion.

Hans Leeuwerik voor zijn partij

De Wijkertoren 2 stond op voorsprong en daar zou zo een twee drie geen verandering meer in komen, want de partijen Cas Kok-Hans Leeuwerik en Henk van der Eng-Cees Duivenvoorde werden allebei remise. Hans Leeuwerik speelde echt heel degelijk. Henk van der Eng ietsje minder. Hij viel aan met alle pionnen voor zijn koning naar voren. Het werd ogenschijnlijk een ravage, maar Cees ving de aanval keurig op en het was waarschijnlijk aan zijn lankmoedigheid te danken dat Henk uiteindelijk niet tegen de lamp liep.

eng3Zwart speelde 34…Dxf5, waar 34…Dxd3 toch echt wel kansen had geboden.
Henk hield de partij, die in een eindspel met ongelijke lopers resulteerde, op laten we zeggen onderhoudende wijze remise.

En toen was er nog één partij aan de gang. Die tussen Robert van der Wal en Richard Schelvis.

Richard Schelvis aan het denken gezet

Richard was op de twaalfde zet overvallen door een combinatie van Robert die er zijn mocht.

wal112.Pc3-d5! Wij telden de partij al. Maar Richard ging in de verdediging en liet zich helemaal knevelen. Toen wist Robert het opeens niet meer. Hij probeerde het op de gemakkelijke manier, maar Richard wilde niet opgeven. Hij vlocht wat dreigingen in de stand, maar Richard trapte daar niet in. De afwikkelingen naar een voor wit gewonnen eindspel zocht Robert niet of Richard wilde niet meewerken. Richard deed eigenlijk een tijdlang helemaal niets, onder het motto: wie geknipt wordt moet stil zitten. Dat ging zo door tot en met de veertigste zet.

wal2En toen geloofde Robert het wel. Het moest een lolletje blijven. Hij produceerde een serie halfslachtige zetten, die het Richard mogelijk maakten zich als Houdini uit zijn boeien te bevrijden. Zullen we het maar op remise houden, hoorden we Robert zeggen. Een gentleman. Maar ja, opeens was het geen 4-4 meer, maar had Castricum verloren.

2016 Wijk aan Zee - Wijkertoren [20160213-Pentax K01-20784]