Bij ons in de onderbond

De mannen van Excelsior 2 (zie hierboven) spelen doordeweeks in de onderbond (zo noem ik het nog maar even), in de derde klasse van de NHSB om precies te zijn. Ja, daar wordt ook geschaakt, zoals laatst tegen Oppositie 2. Dat de vonken er af sprongen wil ik niet zeggen, daar zijn de mannen van Excelsior langzamerhand te wijs voor (en de mannen van de Oppositie te aardig), maar spannend was het wel.

Op de eerste twee borden speelden de mannen van Excelsior 2 met de armen over elkaar, op de overige vier borden moesten de hoofden wel degelijk gestut worden, want daar vielen de klappen. Nummer drie en vier wonnen hun partij, nummer vijf verloor, maar niet dan nadat hij manmoedig zijn loper geofferd had op h2. Die dingen gebeuren gewoon bij ons in de onderbond.

Onze nestor Jan Verhoeven (en ik ook moet ik bekennen) dachten dat zwart op d4 zijn stuk meteen terug kon winnen vanwege de doorkijker van dame naar dame, maar Roelof de Haan voerde het bewind over de zwarte stukken in deze partij en zag het beter. Na Td8xd4 volgt natuurlijk Tf1xf8 schaak en zwart staat geen loper maar een toren achter (tellen is niet mijn sterkste punt).

Roelof deed dus eerst Tf8xf1 en de Oppositie liet blijken het gevaar gezien te hebben door met de dame terug te slaan. Nu kwam aan het licht waar het bij Excelsior nog wel eens aan schort. De ideeën zijn prima, maar de uitwerking laat te wensen over. Zo hebben we besloten de club op te heffen, maar omdat het geld nog niet op is schaken we gewoon nog een jaartje door.

Terug naar de partij. Zwart vergat na 1. … Tf8xf1 2. De2xf1 het idee van de doorkijkaanval op de dame opnieuw leven in te blazen door het te combineren met een matdreiging: na 2. … Td8-f8 had de witte dame moeten wijken maar veld f2 moet gedekt blijven, anders volgt de manoeuvre De7-h4-f2 en Dxg2 mat! Dus 3. Df1-e2 Tf8-f4!! en onze doorkijker was terug van weg geweest en wit had een probleem gehad.

*

Nummer vier was Anton Mensink. Hij speelde een voortreffelijke partij. En hij vond het dus helemaal niet raar dat de Oppositie in onderstaande stelling opgaf. Toch had zwart de dubbele matdreiging op g7 of f8 kunnen opheffen zonder zijn loper te verliezen met het eenvoudige doch nuttige Le7-f8!


Te vroeg opgeven is niet slim, maar toegestaan, zoals in het bovenstaande geval.  Maar je kunt ook te laat zijn met opgeven. Op mijn andere club Castricum maakte ik mee dat een speler, die mat stond, drie minuten lang nadacht en toen zei: ik geef op, waarop zijn tegenstander riposteerde met: dat kan nu niet meer.

Ja, in de onderbond, daar kan je nog lachen.

*

Nummer drie en tevens kersvers erelid Peter Klok spande de kroon. Na een ware titanenstrijd won hij na veel gezwoeg en gesteun en evenzoveel bier een eindspel waarvan de afloop heel lang voor vriend en vijand onzeker bleef.

Hij had zich misschien geen slok bier maar wel een flinke portie moeite kunnen besparen door halverwege de partij in bovenstaande stelling gewoon even met de toren op g2 te slaan.

Nee, we zien niet alles in de onderbond, maar gelukkig liep het goed af. Erelid Peter scoorde uiteindelijk het beslissende punt en trakteerde ons daarmee, zoals hij zelf snedig opmerkte, op een zeer onderhoudend en avondvullend programma. En ook de mannen van de Oppositie hadden genoten. Dat vind je alleen bij ons in de onderbond.

ES/09/10/2018

Loek van Wely goochelt met jokers tijdens Heemskerkse zomerschaaksimultaan


De 42e Heemskerkse zomerschaaksimultaan dit jaar is een van de leukste geworden die ik heb meegemaakt. Dat kwam niet in de laatste plaats door Loek van Wely die zich een uitmuntend ambassadeur van de schaaksport toonde. Maar ook omdat de simultaan ín de Jansheeren werd gehouden. En zo hoort het. Schaken is een denksport en geen buitensport. In alle rust deden we nu onze zetten. Totdat aan het eind van de middag in een belendende zaal een heel ander feest losbarstte. Niemand die daar om maalde. We waren de draad toch al kwijt.

Eén speler was een beetje bang voor de grootmeester. Die had dus maatregelen genomen. Maar ook Loek kwam met een nieuwtje. We mochten in de partij één keer een joker inzetten. Dan konden we aan hem vragen wat we volgens hem het beste konden doen (!) Hij beloofde naar eer en geweten te antwoorden (?)  Daar werd eerst schoorvoetend maar al gauw ongebreideld gebruik van gemaakt.

Hij nam er ruim de tijd voor en zijn uitleg was meestal leerzaam en altijd geestig. Sommige spelers dachten slim te zijn en trapten daar niet in. Zij verloren. Anderen volgden zijn advies op. Zij verloren ook. Dus hoe het nu precies zat met die jokers weten we nog steeds niet. Maar wat hebben we gelachen.

Ondertussen kregen we zo’n donkerbruin vermoeden dat de grootmeester zich had voorgenomen alles te winnen. Maar dat is hem niet gelukt. Twee remises moest hij toestaan. En van Bastiaan Veltkamp verloor hij. Die had geen joker nodig: Loek trapte in eigen doel.

<
>

Start diashow en/of klik op foto voor een vergroting

en kijk ook nog even naar de partij Loek van Wely-Thiemen Dekker

 

 

Ghulam-Kassim

Een verhaaltje uit de Weenink Post van januari 1993

Ieder jaar ga ik een keer bij mijn oude club Excelsior kijken. Daar moet dan een goede reden voor zijn (klusje thuis waar ik niet aan wil, niks op de tv, weg kwijtgeraakt), nu was dat de verplaatste partij Schoehuijs-Kok voor de A-groep (zwitsers) van Weenink. Voor beide spelers heb ik een zwak. Erik Schoehuijs omdat hij een aardig potje kan schuiven en Nico Kok omdat hij op het bord schaker en kunstenaar tegelijk is. Hun partij zou ik dus even vakkundig in een sfeerreportage omsmeden voor de Weenink Post Extra, waarvan het thema dit keer kunst en schaken was. Kwam dat even goed uit.

Bijna iedereen was er. Otten, Ersson, Klok, Van Grootheest en Van IJsseldijk. Zelfs de naar Pat Mat verbannen Van Maassen zat aan de bar. Dat mocht, als hij zich nergens mee bemoeide. Op alle tafeltjes werd lekker geschaakt, eerst om het echt en dan al gauw voor de lol. Of andersom, dat maakte zo te zien geen verschil. In een hoekje zaten onopgemerkt de echte schakers Schoehuijs en Kok.

1.Pf3 g6 2.d4 Lg7 3.e4 Pf6 4.Ld3 c5 5.dxc5 Pa6 6.0-0 Pxc5 7.e5 Pg4 8.Pc3 Pxe5 9.Pxe5 Lxe5 10.Lh6
Aardig pionoffer van Erik. Maar toch een beetje saai. Mijn aandacht dwaalde af. Wie zag ik daar helemaal achter in de zaal? Frans Koopman. Zo, werd het toch nog een leuke avond! Het tafeltje had twee stoelen. Over de één hing de loodzware leren jas van Frans met op de zitting de allerdikste Succesagenda aller tijden, op de andere stoel zat Frans zelf, sigaartjes onder handbereik. Tegenover hem had, eerst staande, toen met een geleende derde stoel, de jongeman Borst junior plaats genomen. Deze bezat, behalve dat niet overtuigende junior, geen ander attribuut om trots op te zijn. Geen partij dus voor Frans, die er zin in had en zijn klompen ver onder juniors stoel had geschoven.

Frans dacht na. Op het bord stond een stelling uit een vorige eeuw. Het wou hem niet helemaal meer te binnen schieten, maar volgens hem kende junior de tweede matchpartij Steinitz-Lange, Wenen 1860 niet, want hij haalde alle zetten door elkaar: 1.e4 Pc6  2.Lc4 e5  3.f4 exf4  4.Pf3 g5. Nu was Frans de draad ook een beetje kwijt. Dat Ghulam-Kassim gambiet (had hij zich nog zo op verheugd, prachtige naam overigens) kon hij wel uit zijn hoofd zetten. Maar toen hij 5.h4 had gedaan (ja haha Blachly daar trapte hij niet in) en junior met het verbluffende nieuwtje 5…f6 op de proppen was gekomen, ging hij er eens extra breed voor zitten. Na een uurtje stond 6.Pxg5 Pe5  7.Dh5+ Ke7 op het bord.

Nico kwam langs gelopen: “Waar zit Frans nu over te piekeren? Zeg jij gaat hier toch geen stukje over schrijven, hè? Want ik moet voor de Weenink Post Extra iets over kunst en schaken doen en dit lijkt me wel wat.”

Frans dacht na over schoonheid en onsterfelijkheid. De beste zetten zijn vaak niet de mooiste. Frans speelt de mooiste. En ooit zullen die een keer ook de beste blijken te zijn. Dan houdt hij er mee op.

Er verstreek een kwartier waarin hij uiteindelijk berustte in het feit dat het mat nog enige voorbereiding vereiste: 8.d4 d5 9.dxe5 Ph6 10.exf6+ Kf6

Hij had nog een kwartier. Het duizelde hem. Eigenlijk mocht je niet overhaast handelen in zo’n stelling. Maar hij werd er toe gedwongen. Misschien had hij het nog even uit moeten stellen, maar hij deed het nu maar: 11.Pxh7+ Kg7  12.Lxf4 Kxh7  13.Ld3 Lg7

en omdat zijn tijd nu echt om was miste hij 14.Lxh6 Lxh6 15.Df7+ Lg7 16.e5+ Kh6 17.Dg6 mat.

Na afloop las hij onze gedachten. “Toch nog te snel gezet”, mompelde hij. En hij pakte zijn jas, agenda, sigaren, keek nog een keer door ons en junior heen, en ging zijns weegs. Langzaam zakten de emoties. Erik Schoehuijs won van Nico Kok. Van Grootheest speelde remise. Clarijs en Ten Bosch demonstreerden elkaar de verschillen tussen het Muzio- en het Allgaiergambiet.

Muzio, Allgaier, Hanstein, Philidor, Cunningham, Cochrane, MacDonnell, Rosentreter, Silberschmidt, Ghulam-Kassim.

Dat waren nog eens tijden.

Stayokay Slot Assumburg Rapidschaaktoernooi 2018 (2)

Paul Lieverst

Het Stayokay Slot Assumburg rapidschaaktoernooi is net zoals twee jaar geleden gewonnen door Paul Lieverst. De basis daarvoor legde hij de eerste dag met een overwinning op Fred Slingerland. De tweede dag verloor hij van Erik Schoehuijs en ontsnapte hij (tegen Bart-Piet Mulder en in de laatste ronde tegen Fred Avis) twee keer aan een nieuwe nederlaag, maar omdat zijn concurrenten de punten netjes onder elkaar verdeelden, legde hij toch nog beslag op een welverdiende en ongedeelde eerste plaats. Tweede en derde werden Fred Slingerland en Erik Schoehuijs. De hoogste ratingprijs was voor Erik Teske en lof ging uit naar toernooidirecteur Peter Klok en wedstrijdleider Kees Lute.

Op beide dagen vormde het Slot Assumburg het decor niet alleen van een geslaagd schaaktoernooi, maar ook voor twee bruidsparen, die de vrieskou trotseerden voor hun trouwfoto’s in de tuin. De schakers poseerden liever binnen.

 

Stayokay Slot Assumburg Rapidschaaktoernooi 2018 (1)

De zesde editie van het Stayokay rapidschaaktoernooi, georganiseerd door de Heemskerkse Schaakvereniging Excelsior, is van start gegaan met 39 deelnemers onder wie de winnaar van de vierde editie Paul Lieverst, die meteen maar even de grote ratingfavoriet Fred Slingerland, in ieder geval voorlopig, zijn hielen liet zien. En ook Thomas Broek moest er aan geloven. Mede daardoor leidt Paul, na de eerste dag, het veld met het volle pond uit vijf partijen. Morgen krijgt hij ongetwijfeld te maken met Bart-Piet Mulder die met een half puntje minder op de tweede plaats staat.

Schaken is te moeilijk voor mij

Maandag speelde ik een potje voor Excelsior in de onderbond. Gelukkig deed onze kampioen ook mee en die is niet zo’n beetje uit vorm, anders was ik de enige geweest die niet won. Schaken is te moeilijk voor mij.

Wit heeft zojuist 22. Pa4-c3 gedaan. Ik heb zwart en mijn eerste impuls is om dat paard te slaan, want na 22. … Tc8xc3  23. Db2xc3 Le4xg2  24. Tf2xg2 Td8-d1 schaak  25. Ta1xd1 Dg4xd1 schaak  26. Kg1-f2 Pf6-e4 is het mat!

Dat staat me wel aan. Maar dan begin ik te malen. Wat gebeurt er als zwart niet terugslaat op g2? Dat is niet verplicht, het is geen dammen, en dat mat ziet hij ook wel.

Ik bedenk opeens hij doet natuurlijk 24. Dc3-d2! En als ik die dan sla ga ik zelf mat na Ta1-a8. Wat is dat voor gekkigheid? Toch wel slim van hem om dat paard van a4 weg te halen.

Maar geen nood, ik hoef toch niet te slaan, het is geen dammen. Dus 24. … Lg2-c6 aftrekschaak. Dan moet hij toch echt wel de toren ertussen zetten en dan sla ik alsnog op d2. Mijn dame is dan ook gezien maar die staat gedekt door het paard. Of toch niet? Weer Ta1-a8! Help!! Dat gaat niet goed. Of niet goed genoeg. Wat dan? Dame slaat toren met schaak, dame slaat dame, loper slaat dame, koning slaat loper. Het lijkt wel dammen.

Ik ben de tel kwijt en haal nu alles door elkaar. Het plaatje ontbreekt zou Hans Nuijen zeggen. Ook nog. Schaken is te moeilijk voor mij. Boter kaas en eieren. Eindeloos kon je dat vroeger met mij spelen. Totdat ik eindelijk doorkreeg hoe het in elkaar zat. En dat was redelijk laat.

Uiteindelijk sla ik het paard dus niet. Durf het niet. Bang dat het allemaal niet klopt en ik als enige verlies. De partij wordt remise. Niet veel minder erg.

Schaken is echt veel en veel te moeilijk voor mij.

Dragan!? Dat geloof je toch niet?

Het was al bijna 16 september. Trouwe reporter Evert en supporter Bram leefden er al weken naar toe. De opstellingen van de Wijker Toren 1 en 2 waren inmiddels bekend. De club zou onze steun weer nodig hebben. Hoewel Evert niet veel meer aan schaken deed en Bram al helemaal niets meer vonden ze het altijd leuk om even langs te gaan in de Moriaan. Even kijken hoe Uiltje en Schoe zich op totaal verschillende manieren concentreren. De goedkeurende blik over zijn leesbrilletje heen van vader Nico als hij naar de stelling van zoon Cas keek. Even kletsen met andere supporter Hans. Foto’s maken, Jadoube voorbereiden. Ja, ze hadden er weer zin in!

Ja dat zei Bram nou wel maar hád hij er zin in? Was schaken nog van deze tijd? En vond hij het nog leuk? Hij verloor al zijn potjes. En bij Excelsior waren zowat alle leden verdwenen, ja waarheen … de meeste richting oudemannenschaak. Nu waren er nog ongeveer zes over. Hij dacht er over … nee dat mag je niet doen, zei Nanny, je kan ze zo niet in de steek laten. Maar de secretaris hield er mee op en de voorzitter en de websitebeheerder. De wedstrijdleider had nu besloten dat we tien keer tegen elkaar mochten uitkomen mits er drie ronden tussen zaten. Was vroeger andersom.

Hij had dit jaar aan vier toernooien deelgenomen. Niet als speler, maar als toeschouwer. Dat lag hem een stuk beter. Foto’s gemaakt. Jadoube gevoed. Dus kijken bij de Wijker Toren, dat moest kunnen, had hij eerder gedaan. De opstellingen waren bekend zei Bram. Hahaha! Fantasieopstellingen waren het. Dragan Skrobic stond er ook bij. Die was bij zijn weten nog nooit echt op komen dagen. Ja heel vroeger een keer, tien jaar geleden of zo, in Alkmaar. Meteen op de foto gezet, anders geloofde niemand het.

Dragan Skrobic (Alkmaar 2008)

Misschien gebeurde er weer iets geks. En anders Peter Uylings. Altijd leuk. Laatst had hij die nog gesproken. Bij de simultaan tegen Benjamin Bok. Toen Benjamin even niet oplette had Peter heel listig een toren van het bord genomen. En toen had Peter het zomaar ook nog even over z’n opstelling in het tweede van de Wijker Toren gehad. Dat was dus vrijwillig, want natuurlijk was hij nog steeds veel beter dan die jonge jongens, wat dacht je, ze hadden hem wel al een paar keer van het bord geschopt, maar dat kwam door grove onderschatting van zijn kant, en die was los van het resultaat: terecht. Iemand met een beetje verstand van schaken wist dat. Peter keek hem nu nadenkend aan en begon toen gauw over iets anders …

Zaterdag naar Wijk aan Zee. Hij deed het. Nou nog even aan Bram melden.

Benjamin Bok houdt huis in Heemskerk

 

Benjamin Bok

De jaarlijkse schaaksimultaan in Heemskerk, georganiseerd door HSV Excelsior, is met grote overmacht gewonnen door Benjamin Bok.

De grootmeester nam het op tegen 33 tegenstanders, deed dat zeer serieus en vatte aan het slot de zaken treffend samen: hij prees de tegenstand, maar had het niet moeilijk gehad, op twee partijen na, in de één omdat hij pardoes een toren weggaf en toen genadig remise aangeboden kreeg, in de ander omdat hij de stand niet helemaal vertrouwde en zelf maar remise aangeboden had.

Han Kemperink en Peter Uylings geïnterviewd door Joop Zonneveld

Twee remises dus. Een van Peter Uylings met zijn gebruikelijke bravoure en een gelukje. En een van Nico Kuijs die een voorbeeldige partij speelde. Meer zat er niet in. Bijna was het ook Thomas Broek nog gelukt, maar hij bleef als laatste over en was toen het haasje, net zoals dertig anderen daarvoor.

Thomas Broek heeft zojuist zijn laatste zet gedaan

Toch was het wederom een geslaagd evenement dat dit keer vanwege het onbestendige karakter van het weer niet buiten maar binnen, in de Jansheeren, werd gehouden.

De grootmeester doet het op zijn gemak …
… maar toch stapelen de zorgen zich op

Soms werden de zetten genoteerd en soms ook niet. Vaak was dat maar beter zo. Want je kon lelijk in de war raken. Jan Verhoeven had een zet genoteerd. Toen de grootmeester aan zijn bord verscheen dacht Jan daarom dat hij die zet al gedaan had. Hij keek naar het bord, hij bestudeerde zijn notatie, keek nog eens naar het bord en begon toen heel onrustig om zich heen te kijken op zoek naar steun. Hij vond de zet niet terug op het bord en begreep er niets meer van. Fout fout ik heb het helemaal verkeerd gedaan, mompelde hij, ik geef op. Benjamin Bok die geduldig had staan wachten zei voorzichtig: volgens mij bent u aan zet. Dat luchtte Jan enorm op. In dat geval speelde hij nog even door.

Zijn buurman, die alles geamuseerd had zitten bekijken, had het probleem met de notatie al veel eerder opgelost:

d4 d5 nog bekend, daarna draad kwijt geraakt

Gelukkig had Nico Kuijs zijn zetten wel gewoon genoteerd. Op een paar na. Daar slaan we dus een slag naar. Waarschijnlijk weet Benjamin ze nog wel.

Nico Kuijs speelt remise

Nico komt uitstekend uit de opening. Heeft hij die bestudeerd? Maar ook daarna blijft hij prima op de been. Benjamin kan geen vuist maken en op het laatst vertrouwt hij het niet meer en biedt remise aan. Nico krijgt daardoor het vermoeden dat hij goed staat, maar neemt het aanbod van de grootmeester toch maar aan.

Verder was er wel veel overleg, maar weinig resultaat:

De grootmeester is te sterk voor ons. Hij gaat nu World Cup spelen in Georgië.

Bart-Piet Mulder wint Open Rapidkampioenschap van Heemskerk


Het Open Rapidkampioenschap van Heemskerk is voor de derde achtereenvolgende keer gewonnen door Bart-Piet Mulder. Dit keer niet zonder moeite maar met een bovengemiddeld doorzettingsvermogen en een gezonde dosis geluk.

Een half punt achter de winnaar eindigden Richard Schelvis, Thomas Broek en de verrassend goed uit de hoek komende Berend van Maassen, nog vóór Cas Kok, Paul Lieverst en Marcel Duin  (Berend wat maak je ons nou? Ja, hoe ouder hoe gekker, ik begrijp het ook niet).

Bart-Piet Mulder voerde van begin tot einde het veld aan, ondanks verlies in de zesde ronde tegen Thomas Broek. Maar de laatste ronde bracht toch nog even het verlangde vuurwerk. Cas Kok had Bart-Piet bijna te pakken. Acht seconden had Cas nog. De stukken vlogen over het bord. Bart-Piet moest zijn laatste stuk geven om onmiddellijk verlies te voorkomen. Het leek uitstel van executie. Maar misschien ging Cas door de vlag. Dus probeerde hij met zijn koning uit de hoek te ontsnappen naar open veld. Alleen, hij stond pat! De actie was zonder meer spectaculair en gedurfd, maar ook overbodig en bovendien niet toegestaan. Cas zei “claim” en sloeg de koning van Bart-Piet. 

Toen had je de poppen aan het dansen. Een koning mag je niet slaan. Of kán je niet slaan, dat beletten de regels. Maar Cas had toch claim gezegd! Was het een onreglementaire zet? Die van Bart-Piet of die van Cas? En welke straf staat daar op? Deed het er allemaal nog toe? De partij was toch eigenlijk al geëindigd door het pat? Maar er was doorgespeeld! Of kon je dat zo niet noemen? Waar was de scheidsrechter en waar de reglementen? De spelers, die zich rustiger gedroegen dan de omstanders, besloten uiteindelijk een extra snelschaakpotje te spelen. Dat werd keurig remise.

(Cees Verhoog heeft een schitterende video van het spektakel geplaatst op YouTube, ga kijken en laat hem zien op de scheidsrechterscursus)


De wisseltrofee, een magnum Gouden Cuvée van de Keizer, kwam zodoende definitief in het bezit van Bart-Piet Mulder. Maar ook nu weer voor heel even. Moest de fles de vorige twee keer onmiddellijk weer ingeleverd worden, nu werd hij uitgeschonken voor de liefhebbers onder de deelnemers aan het toernooi, de glazen stonden al klaar, samen met de bitterballen. Zo werd het seizoen van de organiserende vereniging Excelsior in stijl afgesloten.

Marcel Duin kampioen van Excelsior

Marcel Duin is fluitend kampioen van Excelsior geworden, twee ronden voor het einde en nog altijd ongeslagen! Om daar iets aan te veranderen, niet aan het eerste, dat kon niet meer, maar aan het tweede, bracht ik in de voorlaatste ronde (met zwart) grof geschut tegen hem in stelling.  Dertien zetten lang hoopte ik op een wonder en toen zette hij mij met een even prozaïsche als ontnuchterende zet op mijn plaats. Een echte kampioen breng je niet zomaar aan het wankelen.

Marcel proficiat!

Stayokay rapidschaaktoernooi -2-

Richard Schelvis wint in de laatste ronde van Cas Kok

Het Stayokay rapidschaaktoernooi van de Heemskerkse Schaakvereniging Excelsior in Slot Assumburg is gewonnen door Richard Schelvis. Hij bleef ongeslagen, evenals zijn clubgenoot en naaste belager Bastiaan Veltkamp, die echter een halfje te kort kwam.

In de tuin van Slot Assumburg

Zie voor de volledige einduitslag de website van HSV Excelsior

Stayokay rapidschaaktoernooi -1-


Na de eerste dag van het Stayokay-rapidschaaktoernooi in Slot Assumburg, georganiseerd door de Heemskerkse Schaakvereniging Excelsior, gaan Erik Schoehuijs en Richard Schelvis gezamenlijk aan de leiding met 4½ punt uit 5 partijen. Zij speelden in hun onderlinge partij remise. Een half punt minder hebben Paul Lieverst, Thomas Broek en Bastiaan Veltkamp. Morgen volgen er nog vier ronden.

Donker Schalkwijk

Aan het begin van de avond hebben wij ons verzameld in de Jansheeren. Heren, het is vanavond geen schaken maar bridgen, zegt de barman. Nee, grommen wij, voor ons is het erop of eronder. Zijn jullie er klaar voor, vraagt Frans Koopman. Ruud Eisenberger is preciezer: er mag dit keer niet verloren worden. En al helemaal niet binnen een uur, voegt hij er aan toe.

Louis Witte (met wit) tegen Paul Neering (met zwart)

Hij doelt op Louis Witte die zijn vooruit gespeelde partij de afgelopen maandag op die manier heeft afgeraffeld. Is dit een dubbele waarschuwing of kunnen we kiezen? Aan het gezicht van Ruud te zien niet. Henk Kos gaat plassen. Hij moet een nummertje trekken, want de hele bridgeclub, honderd man sterk zo lijkt het, treft de laatste voorbereidingen voordat ze aan hun robbers beginnen. In de hal zit een man met een bloedneus. Buiten is het bitter koud. Dapper gaan wij op weg naar Haarlem voor onze wedstrijd tegen de schakers van Het Spaarne.


In het wijkcentrum aan het begin van de Laan van Berlijn in donker Schalkwijk brandt licht. Wij zijn vroeg, vullen de tijd met koffie en peptalk. Er komt een vrouw het wijkcentrum in. Zij laat de beheerster van de bar vragen of er een meneer Buis aanwezig is. Johan, die midden in een anekdote zit, probeert zich zo klein mogelijk te maken, wat hij helemaal niet kan. En als dan met meer nadruk nogmaals zijn naam wordt omgeroepen: is hier misschien een meneer Johan Buis aanwezig die zijn portemonnee is verloren, verraadt hij zich door in zijn zakken te gaan zoeken. Dat wij hem allemaal zitten aan te wijzen helpt ook niet echt. Hij moet op het matje komen. Hij is zijn beurs buiten, voor het gebouw, verloren en de vrouw komt hem terug brengen. Mag ik u belonen, vraagt Johan. Zo kennen wij hem weer. De vrouw wil van geen beloning weten en verdwijnt lief, klein en kordaat weer door de schuifdeuren naar buiten, donker Schalkwijk in. Een goede fee die ons met haar toverstaf heeft aangeraakt en geluk gebracht. We zijn nog even bang dat we het met de portemonnee van Johan moeten doen en verder niet, maar ook bij onszelf vinden we plotseling krachten terug waarvan we niet wisten dat we die nog hadden.

We spelen de wedstrijd als in een droom.

Martien Herruer wordt volgens tactisch concept op het eerste bord opgeofferd aan iemand met een rating van dik in de tweeduizend. En Marcel Duin is niet eens mee, die is ziek. Van die twee mogen we geen wonderen verwachten. Dus hoe gingen we dit varkentje wassen, zonder dat Ruud echt boos werd? Nou, om te beginnen hadden we onze supersub Luc Stet op acht. En hij doet het wéér! Net als iedereen denkt hier worden we niet vrolijk van, we gaan maar eens een bordje hoger kijken, want daar zat ik, slaat hij toe. Zijn tegenstander horen we na afloop zachtjes kermen dat hij met het verkeerde stuk teruggeslagen had, hij dacht nog foute boel en toen was hij opeens zijn dame kwijt geweest. Ja Luc is een schavuit, dat hoef je ons niet te vertellen.

Henk Kos kijkt op zijn neus. Hij rekent op bord acht maar krijgt bord zes. Dat bekomt hem slecht. Of is hij in de war geraakt door de waarschuwing van Ruud aan het begin van de avond? Hij verliest binnen een uur, maar is wel degene die de volhouders tot op het laatste moment steunt met zijn belangstellende aanwezigheid bij hun borden. Het geeft mij net dat zetje dat nodig is.

Hoe kraken we de zwarte stelling. Ja natuurlijk met b4-b5!

Martien speelt een keurige partij, hij verliest, maar niet binnen het uur. Het mag. Frans Koopman zit naast hem op twee. Niets houdt hem tegen. Hij wint. En daar weer naast zit Ruud Eisenberger. Natuurlijk, die wint ook, geruisloos, totdat we bij hem in de auto zitten op weg naar huis. Nu houdt hij niet op de loftrompet te steken, over de teamspirit, onze geweldige mentaliteit, het onverschrokken afslaan van elk remiseaanbod, het vakmanschap van Johan Buis en hoe die het terugkrijgen van zijn portemonnee plus de uitgespaarde beloning had gevierd en hoe wij daar allemaal inspiratie uit hadden geput (en een rondje vanzelfsprekend), de ongekende vechtlust of had hij die al genoemd, het geslaagde tactische concept, de verbetenheid die hij had gezien in ons spel en in onze ogen, de superieure wil om te winnen, kost wat kost. Hij bleef maar doorgaan, mijn oren toeteren nog.

[Het Spaarne 2 – Excelsior 1, donderdag 9 februari 2017 in Haarlem, uitslag 3-5]

Linoleum

Maak kennis met Marmoleum. Een fascinerende wereld van kleuren en dessins.

Met een breed scala aan collecties biedt Marmoleum ongekende mogelijkheden. Ons doel is een excellente vloer met optimale eigenschappen voor elke omgeving. Een hygiënische vloer, geïnspireerd door de natuur. Forbo’s linoleumvloeren, bekend onder de merknaam Marmoleum, staan voor veelzijdigheid, duurzaamheid en kracht. Een materiaal dat zowel ecologisch als economisch waarde toevoegt aan alle moderne en eigentijdse architectuur.

Het bekerteam van Excelsior moest tegen Bergen. Kogendijk 42a, kwart voor acht. Lege zaal. Het team was incompleet. Ruud Eisenberger lag met 39 graden koorts te bed. En ook Marcel Duin werd even helemaal niet goed toen hij de vloer zag. En ik was supporter, maar moest dus invallen. Dat waren klappen, die kwamen we niet te boven.

Tegen achten kwamen de mannen en vrouwen van Bergen binnen. En als een goed geoliede machine begonnen ze eendrachtig tafels, stoelen, borden en stukken klaar te zetten. Om kwart over acht zaten we en kon er gespeeld worden.

Ze hadden mij op het vierde bord gezet. Daar kon ik weinig kwaad uitrichten. Zo’n vierde man doet er eigenlijk totaal niet toe, is meestal alleen voor de gezelligheid mee. Een paar jaar geleden, de nood was hoog, mocht ik ook een keer invallen, in Hoorn. Ik won, maar het werd 2-2, dus mijn uitslag werd geschrapt en we verloren de wedstrijd. Dat ging mij niet weer gebeuren. Als ik nu eens verloor en het werd weer 2-2 dan wonnen we dus de wedstrijd. Een goed plan.

De uitvoering van mijn kant was vlekkeloos. En naast mij haalde Louis Witte geweldig uit. Wat speelt die man goed. Toen ging het mis. De rest verzaakte. Marcel Duin kunnen we dat niet aanrekenen. Die vloer hè. Maar Paul Lieverst had geen excuus. Of miste hij ons zo, dat hij, toen hij nog als enige over was gebleven, acuut remise gaf?

Ach wat doet het er toe. Die beker hebben wij ook weer geledigd. Dat geeft toch een voldaan gevoel.

ES

Slot Assumburg Stayokay-toernooi

De 4e editie van het Slot Assumburg Stayokay rapidschaaktoernooi, dit weekend georganiseerd door de Heemskerkse Schaakvereniging Excelsior in samenwerking met de Stichting Schaakpromotie IJmond, was een daverend succes.

Wie er gewonnen heeft (en wie niet) kunt u lezen op de website van de HSV Excelsior. Bijzonder geslaagd was de mix van ernst en spel. Aan de wand waren de regels van de FIDE geprikt. In de bar van het kasteel golden andere regels. Hulde aan wedstrijdleider Tom Bleijendaal, die professioneel maar soepel met spelers en regels omging, en toernooidirecteur Peter Klok, die uit de losse pols maar met vaste hand 44 schakers en de kasteelheer te vriend hield. Ik keek een rondje of drie toe en maakte foto’s. Een bloemlezing daaruit is te zien via onderstaande link.

Fotoalbumknop

Noteboomtoernooi 2016

CorpusAfgelopen weekend waren de schakers verzameld in het gebouw van het Corpus museum op de grens van Leiden en Oegstgeest voor het Noteboomtoernooi. In de A-groep speelden Frank Agter (Waagtoren), Danny de Ruiter (Waagtoren) en Erik Schoehuijs (eigenlijk Wijkertoren, maar ook Waagtoren en zelfs Excelsior) mee, tegen grootmeesters en soortgelijk volk. We volgden Erik Schoehuijs.

Erik kreeg in de eerste ronde GM Namig Guliyev (2575) te bestrijden. Dat deed hij niet onaardig, maar door iets te weinig geloof in eigen kunnen ging hij uiteindelijk toch ten onder:

Op zaterdagavond, voor de vierde ronde, zocht Erik zijn bord. Hij had zich voorbereid: Benoni, kon niet missen. Maar wat was dát nou? Het was opeens Semi-Slavisch. Na zeven zetten kwam de wedstrijdleider met een bevrijdende correctie: Erik zat verkeerd. Zijn tegenstander Thomas Verfürth zat een rij verderop te wachten. Inclusief Benoni. Kwam alles toch nog goed.

Zondagmorgen uitchecken uit het hotel. Hilton Garden Inn. Letterlijk naast de deur. Maar de vijfde ronde begon zowat en er stond een hele rij. En toen hij bijna aan de beurt was had zijn voorganger opeens nog een heleboel vragen. Mijn klok loopt, probeerde Erik er tussen te komen, maar dat was onbegonnen werk. Toen hij eindelijk klaar was haastte hij zich naar de speelzaal. Nu zonder tijd te verliezen meteen naar het goede bord. Daar zat zijn voorganger uit de rij bij het uitchecken. Jeroen Bugel. Die had wit, deed net zijn eerste zet, iets te laat. Maar Erik was dus net op tijd. En bij de les. Hij zette de duimschroeven aan. Zijn tegenstander probeerde er nog onder uit te komen, maar dat was onbegonnen werk.

De makkelijkste overwinning echter behaalde Erik in de tweede ronde op Rens Oomen. Dat ging zo:

Erik scoorde dus 3 punten en zijn tpr was 2251. Frank Agter deed het met 3 punten en een tpr van 2149 niet veel minder. Danny de Ruiter stak er boven uit met 3½ punt en een tpr van 2330. Hij verloor in de laatste ronde van de Roemeense grootmeester Levente Vajda.

Het toernooi werd gewonnen door Benjamin Bok, samen met Mighiel de Jong, Namig Guliyev, Viacheslav Ikonnikov en Albert Blees. Vijf winnaars dus. Dat moet anders.


Op de foto’s van links naar rechts:
Han Yichen (bewegelijk) en Robin Duson (nadenkend), Danny de Ruiter en Erik Schoehuijs

Donner

In 1974 publiceerde Tim Krabbé in Schaakkuriosa 33 partijen die Donner in 25 zetten of minder verloor. Bijna iedereen weet van deze verzameling. In 1993 publiceerde Maarten de Zeeuw in het clubblad van Volmac 31 partijen die Donner in 25 zetten of minder won. Bijna niemand van ons kent die verzameling. Waarom is het zo vreselijk leuk als je Donner dertig keer een ladder op ziet klimmen en er bijna onmiddellijk weer van af ziet lazeren? En waarom is het veel minder leuk als hij er feilloos tegenop rent?

In 1980 vierde Excelsior zijn 25-jarige bestaan. Donner gaf simultaan. Veel leden had Excelsior toen ook al niet, dus had de grootmeester maar met dertien tegenstanders af te rekenen. Gebruikelijk is dat de verliezers van het eerste uur dan nóg een keer mogen, anders is de avond voor hen wel erg snel om. En zo zou het ook die keer gaan. Alleen, de eerste die verloor was Donner zelf, van Onno Bakkum. We doen er nog een, zei Donner. Goed, zei Onno. Donner verloor opnieuw.

Donner is dood en Onno is boer in Italië. Elke keer als Onno na de oogst weer even terug is in Heemskerk telt hij er eentje bij: na afloop van de simultaanseance waren de heren namelijk afgezakt naar Donkey om het af te leren en daar …

Onno moet niet overdrijven, ook al is het waar.

ES

Trifunovic

Zo’n vijftig jaar geleden trok elk jaar na het Hoogovenstoernooi een V&D-simultaankaravaan door het land. De grootmeesters verdienden na het toernooi een centje bij. En wij, beginnende schakers, probeerden op het bord een graantje mee te pikken.

Bent Larsen kijkt mee

Ik woonde in Amstelveen en kon daarom vaak drie keer meedoen. Een keertje in Amstelveen en twee keer in Amsterdam. Ik snapte alleen niet waarom ik vaak de kneusjes kreeg die in het kielzog van de grootmeesters meekwamen. Zo versloeg ik Orbaan, Cortlever, Henneberke, Van Scheltinga en Withuis. Olafsson en Ree ontsnapten met remise. De geluksvogels. Een enkele keer trof ik een echte grootmeester, Portisch, die was dan nog een maatje te groot. En ook Donner won van mij, wat te denken gaf.

Maar tegen Trifunovic zou het gaan lukken, dat wist ik zeker. Dat was een notoire remiseschuiver. Hij had eens in een toernooi al zijn partijen, vijftien maar liefst, remise gespeeld. Winnen zou niet gaan, dat snapte ik, maar remise kon niet missen, was eigenlijk onvermijdelijk. Groot was dus mijn verbijstering toen hij mij vlotjes van het bord zette. Hoe kon dat nou? En toen ik kort daarop ook nog eens op een akelige zondagmorgen van de hoofdklasser Bink verloor was voor mij de lol eraf.

Afgelopen maandag moest ik tegen Peter Klok. Die tikt ze ook makkelijk weg. De halve puntjes bedoel ik. Daar kunnen keien als Dirk Kruiper en Martien Herruer nog van leren. Dit seizoen moet hij alleen een ontketende Richard de Jong voor laten gaan. Zelf heb ik mijn ambities stukje bij beetje bijgesteld. Ik probeer nu uit alle macht de puntendelingen tegen deze remisekoningen te voorkomen. Wat vaak niet lukt, maar wie niet waagt die niet wint.

Ook nu zou ik het heel zwaar gaan krijgen. Al vroeg in de partij bood hij drie keer remise aan. En daarna verzekerde hij mij dat het aanbod geldig bleef, de rest van de avond, en misschien wel voorgoed. Het werd mij angstig te moede. Tot overmaat van ramp deed hij allemaal goede zetten. Daar kwam ik echt niet doorheen. Fluitend hield hij zijn stoepje schoon. Wat moest ik doen? Een list. Ik lokte hem in een verloren pionneneindspel. Voor mij dan. Hij was even de controle kwijt. Zijn pion denderde naar de overkant en kwam daar ruim op tijd aan. De mijne bij lange na niet. Voordat hij doorkreeg wat hij aan het doen was, had hij mij mat gezet.

Ja mensen, daar had ik hem toch nog mooi te pakken. Als het niet goedschiks gaat, dan maar kwaadschiks.

ES

(eerder gepubliceerd op de website van Excelsior op 1 april 2015)

Who says we were dead before the ship even sank?

 

Hoe Excelsior het vege lijf redde tegen de Waagtoren

Frans Koopman was het eerste klaar. Hij speelde tegen een tegenstander die heel goed in de gaten had wat hij moest doen, daarbij opzichtig de weg gewezen door onze captain. Gelukkig liet de gelijkmaker niet lang op zich wachten. Machiel Nouris zocht geduldig de aanval en kreeg wat hij wilde. Zijn tegenstander spartelde nog wat tegen, maar er was geen ontkomen aan. Ook niet toen Machiel het niet helemaal to the point afmaakte, hetgeen Frans, iets te laat in vorm gekomen, wel zag. Nu was Machiel niet meer te stoppen. De hele Waagtoren mocht delen in zijn victorie, wat veel gesis opleverde van spelers die nog met hun eigen partij bezig waren. Allemaal losers. En of ik het wel gezien had. Machiel in deze vorm is onstuitbaar. Maar zo vroeg op de avond…

Ruud Eisenberger trof een tegenstander die met Ruud een wedstrijdje deed “wie bereikt het eerste het eindspel”. Vreemd genoeg dolf Ruud daarin het onderspit, maar toen bleek onze man minder aardig dan hij zich voor doet. Want terwijl hij een gemene verleiding in de stelling bracht vroeg hij zijn tegenstander: “Mag ik u iets te drinken aanbieden.” De waagtorenaar hield het op malt en wachtte keurig op Ruuds terugkomst van de bar alvorens de blunder van de avond te produceren.

We stonden dus op voorsprong en het zou nog mooier worden. Ton Morcus speelde een dijk van een partij. Hij hield zijn stukken zo dicht mogelijk bij zich en zijn tegenstander deed hetzelfde, maar lang niet zo harmonisch. Dus toen het eindelijk tot een confrontatie kwam was het een koud kunstje voor Ton om de buit binnen te halen. Heel knap. Niet minder knap was de prestatie van Louis Witte. Na moedige aanvalsspel geraakte hij in een vreemd eindspel met voor hem een toren en wat pionnen tegen twee paarden en wat pionnen. Gek genoeg bleken de paarden geen partij voor de toren en Louis kon de partij nog vrij gemakkelijk naar zich toe trekken.

Nu hadden we nog een half punt nodig. Dat zou niet van Henk van der Eng komen. Die had zijn dag niet. Het leek aanvankelijk heel goed te gaan, maar toen hij de geïsoleerde witte dubbelpion, waar tegen hij speelde en die eerst de eigenaar danig in de weg zat, te lang liet staan, kwam hij in onoverkomelijke moeilijkheden. Opeens zwermden er ongeveer twaalf stukken rond zijn koning. Zijn voorsprong in tijd was ook verdwenen. Het resultaat was een bijzonder treurige speler, die moeite had om troost te putten uit de teamprestatie. Want die mocht er zijn. Johan Buis was namelijk bezig de zwarte koning en dame en toren helemaal klem te zetten, met een loper meer, waarom speelde die man nog door? Toen liet Johan de zwarte dame via een achterdeurtje ontsnappen. Potverdrie eeuwig schaak. Gelukkig werd in plaats daarvan tot remise besloten. We hadden gewonnen.

Maar het mooiste moest nog komen. Marcel Duin had een aggressieve vertakking van het Boedapester gambiet te bestrijden gekregen en zette daar een rustige maar gezonde ontwikkeling tegenover. Langzamerhand vocht hij zich naar een voordeeltje en toen hij de ook nu weer thematische zet c4-c5 had mogen doen begon het grote denken. De zwartspeler vlocht allerlei gemene dreigingen tegen de witte koning in de stelling, maar Marcel bleef zorgvuldig verdedigen, ondertussen pionnen snoepend. Remise werd eerst door zwart en later door wit geweigerd. Frans noteerde, want de spelers moesten het zo langzamerhand van de tien seconden increment hebben. Marcel liet zich niet meer van de wijs brengen en won. Vorstelijk. Als een echte kopman.

En toen was er nog een oude bekende die vroeg waarom ik maar wat rond liep en niet meespeelde. Ik bedankte hem, zei dat ik twee keer verloren had, en jokte dat je er dan naast stond bij Excelsior. Vol ontzag vroeg hij naar de naam van onze coach.

ES

(eerder gepubliceerd op de website van Excelsior op 4 maart 2015)

Ach die ratings, wat zeggen die nu helemaal?

De overwinning van Ruud van Hoof op Erik Schoehuijs is even schitterend als verbazingwekkend. Erik wordt in een Koningsgambiet pardoes van het bord gezet. Hij krijgt nog wel een paar kansjes op een soort van redding, die hij mist, maar dat doet niets af aan de prestatie van Ruud die met zijn rating van 1386 een speler met 2153 verslaat. De reacties variëren van bewondering tot ongeloof. Is deze partij wel echt gespeeld? En zonder hulpmiddelen? Erik wil nu komen schaken bij Excelsior om de nodige oefening op te doen …