Het Muziekpakhuis speelt in Vondelstede

Donderdagmiddag 12 december 2019 traden leerlingen van het Muziekpakhuis op in Vondelstede, dat al een beetje in kerstsfeer was. De muzikanten trakteerden de bewoners op een rijk gevariëerd programma met stukken van Bach, Mozart, Tsjaikovski, Lully, Fauré, maar ook Comptine d’un autre été, en op nog veel meer. Gelukkig bijna geen kerstliedjes. Dat was mooi. Maar het allermooist waren de twee reusachtige harpen. Die stalen de show.

Ik wist niet dat een harp, twee harpen zo modern konden klinken. Het stuk Late Night & Fiesta van Inge Frimout-Hei hakte erin. Met die roffels op de klankkast en dat geroetsj over de snaren. Grandioos.

Als ik het zo bekijk gaat Juno haar viool nu inruilen voor een harp.

Waar liggen hier de pennen?

We waren ruim op tijd in de Vrolikstraat, Bram en ik. In het Cygnus Gymnasium ontbrak alleen Dragan. Die deed niet mee. Als we dat hadden geweten hadden we een trein later kunnen nemen.

Berend van Maassen

Iedereen had er zin in. Berend, die inviel voor Dragan, helemaal. Hij ging voor de winst verklaarde hij onbevreesd. Wij hielden ons hart vast en wensten hem succes. SGA-man Dirk Goes, die wij vaak tegenkomen, onder andere bij thuiswedstrijden van De Wijker Toren, en die aardig is en bovendien goed schrijft (als je belangstelling hebt voor schaakgeschiedenis, lees dan Lodewijk Prins tot op het bot principieel), wees mij de wedstrijdleider van dienst aan. Ik mocht foto’s maken!

VAS 3 – De Wijker Toren 2

De wedstrijd was nog maar net begonnen toen er een verlate speler gehaast op mij afkwam. “Waar liggen hier de pennen?” Ik wist het niet. Toen nog niet.

Arjan Wijnberg

Het klaarde even op buiten. Bram en ik gingen brood halen bij Hartog in de Wibautstraat. Bram ziet een pen liggen op straat. Hij raapt hem op. Ja dat is een tic van mij, zegt hij. Ik verzamel pennen, kan ze niet laten liggen. Ik heb thuis een doos vol. Handig voor viertallenwedstrijden bij het bridgen, daar moet nog geschreven worden. Ik zeg die heb ik nodig voor die speler die er een zocht. Nou weet ik waar ze liggen. Dan zal ik je een ander verhaal vertellen, zegt Bram.

Meneer Ghijsen is de allerkeurigste schaker van VAS. Elke zet is voor hem een ritueel. Daarvoor haalt hij een pen uit de binnenzak van zijn colbert, legt vervolgens de verandering op het schaakbord zorgvuldig vast op het notatieformulier en bergt daarna de pen weer op in de binnenzak van zijn colbert. En nooit zul je ook maar het geringste spoor van haast in die heilige handeling ontdekken. Pim Ghijsen is een man met stijl.

Thomas Broek

Thomas Broek had het minder getroffen met zijn tegenstander. Die weigerde te noteren toen hij in tijdnood was. Hij was er werkelijk met geen stok of wedstrijdleider toe te bewegen. Thomas liet het maar zo. Over dat soort dingen maakt hij zich niet druk. Hijzelf noteert altijd. Zelfs zijn rapidpartijen schrijft hij op.

Peter Uylings

Peter Uylings houdt je (Bram opletten!) altijd op de hoogte van alles wat er op zijn bord gebeurt. Nu begon het met een Spaans middengambiet (verlies ik daar toch een pion), waarna hij verslag komt doen van een gemene dreiging die hij het hoofd gaat bieden, om ons even later te komen vertellen dat het punt nakende is. Ik vat het hier kort samen. En dan opeens is er een hele tijd geen verbinding meer. Geen signaal. Helemaal niks. Volledige radiostilte. Als we voorzichtig gaan kijken wat er aan de hand is, blijkt hij het nakende punt voor de helft te hebben verkloot. Zijn woorden.

Ivo Kroon

Dit is Ivo Kroon, de tegenstander van Berend van Maasen. Hier zit hij er nog ontspannen bij. Even later niet meer. En nog weer wat later opeens weer wel. Berend had hem een Noteboom voorgeschoteld. Dat ging heel goed. Berend was in zijn sas. O Fortuna. Hij won een stuk. Bood nu eens niet remise aan. Hij ging voor de winst weet je wel. Ik was even weg. Stom stom stom. Nanny bellen dat ik een brood gekocht had. En toen kwam Bram vertellen dat Berend zijn dame had weggegeven. En het was nog waar ook. Rota tu volubilis. En dat brood, dat was helemaal geen brood, maar een keiharde baksteen. En daar ging ik mee … Berend ging aan het bier. Ik kreeg ook. In een schoolkantine. Ja Evert we zijn hier in Amsterdam. Hoe kan je zulke vreselijke dingen zo licht opnemen.

En of dat alles nog niet genoeg was wist Bram ook nog te vertellen dat Paul Spruit eveneens zijn dame had ingeleverd. Het ging nog spannend worden op die manier.

Paul Spruit

Het bleek heel iets anders te zijn. Nog veel gekker. Paul had vriend en vijand op het verkeerde been gezet. Eens een schuiver (zijn woorden) altijd een schuiver (onze gedachten). Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan. Klopte opeens helemaal niets meer van. Aan de buitenkant zag je niets aan hem, hij straalde nog steeds dezelfde rust uit, maar hier zat de Spruit 2.0 nieuwe versie. Het begon met een kwaliteitsoffer (nieuwe feature), gevolgd door het ouderwets aandraaien van alle schroeven (wat goed was is behouden) en de show werd afgesloten met een tot voor kort onmogelijk gehouden dus sensationeel dameoffer (en geen syteemfout, zoals wij simpele zielen eerst dachten). Hier kunnen we nog veel plezier aan beleven. Zelfs het promoveren van pion tot dame zit er in!

Tijd om de balans op te maken.

De laatste loodjes

De Wijker Toren 2 won ondanks nederlagen van Nico Kok en Berend van Maassen met 5-3 van VAS 3. De punten kwamen van Cas Kok, Arjan Wijnberg, Paul Spruit, Wim Rakhorst en twee halve van Peter Uylings en Dennis Bruyn.

De Wijker Toren 1 won nipt met 4½-3½ van VAS 2. Bart-Piet Mulder had een offday en ook Bastiaan Veltkamp en Jimmy van Zutphen konden het niet bolwerken. Hing Ting Lai en Sjoerd Plukkel wonnen onnavolgbaar en Richard Schelvis leverde een bijzonder gave partij af. Thomas Broek zorgde voor het halfje en het beslissende punt werd heel knap gescoord door Rick Duijker. Hij kan het wel als hij maar wil. Stond vroeger op mijn schoolrapport.

Water

Reguliersgracht
De weerkaatsing van de gevels in het water, maar vooral het bootje in de gracht verleidt mij tot een foto, omdat het Tante Poes heet

Rokin
Schuin voor de boekhandel Scheltema staat een bronzen kunstwerk ontworpen door Mark Manders. Het is ook een fontein. Het water murmelt zachtjes tussen de hoofden door naar beneden. Je wordt er midden in de stad helemaal rustig van

Spiegelgracht
De gracht ligt er verlaten bij. De regen doet wonderen. Alle toeristen zijn opgeborgen in het Rijks Museum, waarvan we de torens op de achtergrond zien

P C Hooftstraat
De straat is kletsnat. De winkels hebben bewaking. Die neemt je jas aan. En je paraplu, die in een plastic foedraaltje verdwijnt. Je schoenen mag je aan houden. De tassen van Louis Vuitton zijn foeilelijk. De gevel staat scheef. Wij zien het vanaf de overkant

Herfst in Amsterdam

De vrouw van het Vlaamsch Broodhuys aan de Amstelveenseweg, waar ik gestrand was na mijn wandeling kriskras door Amsterdam, zag mijn fototoestel en vroeg wat ik had gefotografeerd. Zij dacht gebouwen? Ik zei normaal gesproken mensen op straat, maar die heb ik gek genoeg nauwelijks gezien vandaag, dus zijn het plaatjes van de herfst geworden en van fietsen, op elke foto staan er wel een paar. Dat is Amsterdam zei zij. Ja ook, zei ik. En kijk King Lear komt naar de stad. Leuk zei zij.


Amsterdam, 8 november 2018

Ambacht in Beeld Festival 2018

Het Ambacht in Beeld Festival werd afgelopen weekend gehouden op de vertrouwde plek in de Amsterdamse Hallen. Van de vorige edities had ik er twee min of meer meegemaakt (zie Ambacht in Beeld  2016 en 2017) en deze wilde ik ook niet missen.

Op de heenreis kwam ik in de trein terecht tussen een vader en een moeder en hun dochter. De laatste had haar K3-jurk aan met een hart dat als je er over heen streek van zilver roze werd en andersom. Ik mocht dat niet, haar vader en moeder wel en dan bracht het meisje het hart weer op orde. Roze. Ze waren overduidelijk op weg naar een concert van K3. Mamma bleef rustig. Pappa was helemaal van de melk. Honderd pina colada’s kreeg ik te slikken en duizend kleine matroosjes kwamen er voorbij. Het duizelde mij. Het meisje telde ondertussen de stations af en ook dat was niet zo eenvoudig want de trein zou tien keer stoppen en dan kwam er nog de metro richting Bijlmer. Hoe ging ze dat volhouden? Op station Sloterdijk mocht ik eruit. Ik wenste haar veel plezier.

Serviesfabriekje

Het Ambacht in Beeld Festival had plaats volgens het beproefde recept: films, masterclasses, demonstraties en workshops, waarvan een heleboel voor kinderen. Ambachtelijk meesterschap. Voor een groot deel vrij te bewonderen in en rond De Passage. De draak van papier-maché was een groot succes. En ook het serviesfabriekje draaide weer lekker. Er werd lino gesneden, strip getekend en ouderwets letter gezet. Vrolijk en leuk demonstreerde Fatima Oulad Thami haar henna kunst en de maskers van Charlotte Dillon en the Masketeers waren een feest om te zien. Buiten werd glas geblazen en een boot gebouwd.


Fotogalerij
(druk op een foto voor een vergroting)

Ambacht in Beeld Festival 2018


Er was nog veel meer te zien. Gelukkig werd er uitgebreid gefotografeerd en gefilmd. Meestal met smartphones, maar ook wel met professionelere apparatuur. De plaatjes zullen hun weg dus wel vinden.

Mijn foto’s zijn gemaakt vanuit de losse pols (met een Fujifilm X100F camera). Valt niet zo op dacht ik … En ze stonden schots en scheef. Ik heb ze thuis bijna allemaal recht moeten zetten.

 

PS
Op de terugweg moesten we wachten op Station Sloterdijk. Er liep een meisje rond in een door poortjes afgesloten gedeelte. Ze stuurde een karretje voor zich uit. Daarop stond een groot ding. Ingepakt. Het kon een muziekinstrument zijn of een bazooka. Je weet het niet. Ze zocht de lift naar perron 7. Die was er niet. Ze wilde terug door de poortjes toen wij de lift aan de andere kant zagen. Ze was halverwege een poortje maar kwam weer naar ons toe. Wij wezen haar de lift. Ze moest door een ander poortje. Dat poortje zei: je bent al uitgecheckt. Ze mocht er niet door. Ik bood haar aan te helpen het ding de trap naar perron 7 af te dragen. Ze zei dat dat niet veilig was. Dus toch een bazooka. Toen hebben wij haar voorgedaan hoe je snel achter iemand die er wel uit mag door een poortje kan glippen. Het lukte. Zij stak haar hand op. Daarna niets meer van haar gezien of gehoord. Wij zijn veilig thuisgekomen.

 

Website van het Ambacht in Beeld Festival

Overhaal over de Amstel

Overhaal over de Amstel (Amsterdam omstreeks 1895)
fotograaf onbekend

De foto komt uit een fotoalbum van een van mijn tantes. Hij toont een overhaal, een soort voetveer, over de Amstel in Amsterdam. De passagiers in het bootje zijn mijn overgrootvader Kasper Karssen en zijn zoon Kasper Jan Karssen. Ze maken de oversteek van Amstelkade naar Weesperzijde (ter hoogte van de Ysbreker). Tot 1903 waren deze oevers van de Buiten-Amstel alleen verbonden door de omweg over de Hogesluisbrug, want de Nieuwe Amstelbrug bestond nog niet. Kleine ondernemers begonnen daarom een zogenaamde “overhaal”, een bootje dat je voor een paar centen van de ene oever naar de andere bracht. De aanlegsteigers pachtten zij voor een aanzienlijk bedrag van de gemeente. Al gauw verschenen er ook vrijbuiters op het water zonder steiger, maar met een omhooglopende brug achter op hun bootjes om passagiers de gelegenheid te geven toch de kade te bereiken. Het Nieuws van den Dag van zaterdag 12 augustus 1893 (Bron: Delpher) wijdde er een artikel aan onder de titel “Een overhaal-quaestie”.

Van wie is de stad

“Van wie is de stad” is de titel van een boek van Floor Milikowski, uitgekomen bij Atlas Contact in 2018, met als ondertitel “De strijd om Amsterdam”. Het is een verslag van de snelle veranderingen op sociaal en economisch gebied in de hoofdstad de laatste jaren. Is de stad nog wel van de bewoners? Of van vastgoedhandelaren en beleggers? En gaat de stad niet kopje onder in de toeristenstroom die direct of indirect gegenereerd wordt? Wordt Amsterdam het nieuwe Venetië?

Jacob van Lennepkanaal (Amsterdam 2017)

Als je zomaar wat door de stad zwerft, Damrak, Rokin en Wallen vermijdt, en op het Spui niet getorpedeerd bent door een horde huurfietsers en tussen Leidseplein en Museumplein niet onder de voet gelopen door een kudde rolkoffers en daarna niet op de onzalige gedachte komt Anne Frank met een bezoekje te vereren, dan valt het (voor een buitenstaander die er niet meer woont maar wel de weg nog weet) mee.

Maar de gemoederen zijn verdeeld. Je kunt niet met een fototoestel door de stad lopen zonder de kans te lopen voor stomme toerist te worden uitgescholden. Het gebeurde mij laatst. Nou wordt die mooi dacht ik. Ik ben hier op school geweest, heb er gestudeerd en gewerkt, Nanny is er zelfs geboren, onze dochter woont er, een voorouder is van hier naar Veenhuizen gestuurd en meer dan eens, mijn oom was directeur van de Amsterdamse Droogdok Maatschappij en mijn vader gemeenteambtenaar, ik heb Blauw Wit gezien in het Olympisch Stadion, geschaakt in Die Port van Cleve, gedanst in kelders waar Louis van Dijk optrad, weet Paradiso te vinden en toen we (Nanny en ik) in 1970 met wat jongens en de meisjes in ons kielzog vanuit Amstelveen naar een feestje* in de Bijenkorf (Ekseption zou optreden) gingen, wat totaal uit de hand liep, dat de mobiele eenheid toen was gekomen om de Dam schoon te vegen en we de zijstraatjes in moesten vluchten en we iedereen kwijt waren, maar gelukkig hadden we afgesproken elkaar weer op te zoeken bij het monument en dat toen we daar weer durfden te gaan kijken we alleen politie aantroffen met wapenstokken en een enorme ravage en de meisjes die bovenop de leeuwen waren geklommen en die niet van wijken hadden willen weten, maar de jongens wel, want die waren nergens meer te bekennen. Dat zei ik dus allemaal niet. Ik zei rot op ik versta jullie wel … of eigenlijk zei ik alleen dat laatste en zelfs daar ben ik niet zeker van. En ik dacht ook nog aan mijn eerste kennismaking met de stad toen ik in de krant had gelezen dat er een film met Brigitte Bardot draaide in Capitol op de Rozengracht. Ik had een foto van haar gezien in de Panorama, dus die film moest ik zien. Ik was dertien jaar, woonde nog in Amstelveen en ik wist echt niet waar de Rozengracht was. Ik durfde het niet te vragen aan mijn moeder (wat ga je daar doen jongen?), maar zoveel grachten konden er toch niet zijn in Amsterdam dacht ik en dat ik nog geen zestien was zou ik ter plaatse wel oplossen hoopte ik. Ik liet me door Maarse en Kroon naar Amsterdam brengen, stapte bij het hoofdpostkantoor op de Nieuwezijds Voorburgwal uit en vond de Bloemgracht. Dat leek een aardig begin. Dus van daar werkte ik alle grachten af, dat wil zeggen alles waar ik water zag, steeds koortsachtiger, totdat de aanvangstijd van de middagvoorstelling al lang verstreken was. Die verrekte Rozengracht was helemaal geen gracht maar gedempt. Wat je niet allemaal mee kan maken in de stad.

* In 1970 werd het 100-jarig bestaan van De Bijenkorf in Amsterdam gevierd met een Open Huis. Van zeven uur ‘s avonds tot middernacht waren 700 gasten uitgenodigd en kon het publiek vrij binnenkomen. Als snel bleek het uit de hand te lopen. Binnen waren rond 10.000 bezoekers, buiten waren 20.000 jongeren die ook naar binnen wilden. Oproerkraaiers begonnen met stenen te gooien waarna het op een veldslag uitliep. De mobiele eenheid (ME) moest twee pelotons inzetten om de orde te herstellen. Winkelruiten sneuvelden, auto’s werden gemolesteerd, barricades werden op het Rokin opgeworpen. De ME reageerde met waterkanonnen. In de Bijenkorf bleef het redelijk rustig maar de bezoekers moesten het pand even na tien uur vervroegd verlaten (bron: Wikipedia).

De stad is niet meer van mij, maar ik mag er nog steeds graag komen.

Bloemenwinkel “De anemoon” van Klaas en Jentje Bakker

 

Bloemenwinkel “De anemoon”

In een kist met oude papieren uit het huis van mijn opa Hendrik Claasen tref ik deze raadselachtige foto aan. Wie poseren hier zo trots voor hun bloemenzaak?

De eerste stap is kijken waar de winkel zich zou kunnen bevinden. Het huisnummer staat er op, dat is een goede aanwijzing, ik hoop ergens in Amsterdam. Op zoek naar bloemenwinkels in de adresboeken van rond 1930 vind ik een zaak op naam van K. Bakker op de Admiraal de Ruijterweg nr. 278. Vervolgens heb ik de woningkaart erbij gezocht in het Stadsarchief. Op het adres blijkt in de winkelwoning K. Bakker te wonen met zijn vrouw.

 

Montelbaanstoren omstreeks 1880 met rechts op de voorgrond de Kalkmarkt (Foto Beeldbank Stadsarchief Amsterdam)

Klaas Bakker is de tweede zoon van Albert Bakker en Heintje Neefjes. Hij is geboren in Amsterdam op 21 januari 1881 op een schip liggende aan de Kalkmarkt. De thuishaven van het schip is Hasselt in Overijssel.

Genealogische aantekeningen in de bijbel van Heintje Neefjes

 

In juni 1888 houdt het schippersgezin het voor gezien. Het laat Overijssel achter zich en gaat aan de wal wonen in Sloten, dat toen nog een een aparte gemeente was. Klaas heeft op dat moment behalve een oudere broer Otto nog een jongere broer Cornelis en een zusje Annigjen. Zij zijn allemaal op het schip geboren. Op 29 juni 1889 komt er nog een zusje bij, mijn oma, ook Annigje geheten. De wetten van het vernoemen waren kennelijk streng: de beide grootmoeders heetten zo. Vader Albert Bakker overlijdt in 1890 op 40-jarige leeftijd.

In het bevolkingsregister van de door Amsterdam geannexeerde gemeenten is terug te vinden dat Klaas Bakker in 1905 het huis van zijn moeder E 22 1 hoog verlaat en naar Duisburg vertrekt. Maar op 10 mei 1907 is hij weer terug in Sloten als hij met Maria Elisabeth Postmaa trouwt, dochter van Hendrik Willem, een bakker of ook wel brooddepôthouder, en diens vrouw Maria Elizabeth Lindeman. Het beroep van Klaas is dan stucadoor. Als op 30 september 1911 het eerste kind Klaas jr. wordt geboren, woont het stel in Hatert bij Nijmegen en wordt als beroep van de vader tramwagenbestuurder opgegeven. Het tweede kind, een meisje Maria Elisabeth, wordt op 6 januari 1914 in Keulen geboren.

 

Excerpt bevolkingsregister Amsterdam

Uit de Overgenomen Delen 1892-1920 van het bevolkingsregister van Amsterdam blijkt dat Maria Elisabeth met de kinderen op 1 september 1914 weer terug is in Amsterdam en bij haar zuster Elisabeth Geertruida gaat inwonen. Deze is getrouwd met Jan Koopmans en ook moeder Maria Elizabeth Lindeman woont in die tijd op hetzelfde adres in de Van Houwelingenstraat.

Klaas komt pas op 12 oktober 1916 terug uit Keulen en voegt zich bij hen, zijn beroep is dan werkman. Het gezin Bakker blijft er nog een jaar, totdat het op 23 oktober 1917 naar de Baarsjesweg 9 in Sloten verhuist. Weer een jaar later overlijdt Maria Elisabeth.

 

Huwelijksakte Klaas en Jentje Bakker

Klaas blijft met twee kleine kinderen achter. Misschien is dat de reden dat hij vrij snel hertrouwt: op 1 mei 1919. Zijn tweede vrouw is een volle nicht van hem, Jentje Bakker. Zij is de dochter van Albert Bakkers broer Egbert en Trijntje Stroomberg. Ook Jentje is op een schip geboren, op 13 juli 1877, toen het schip van haar ouders in Werkendam lag. Als beroep van Klaas staat nu koopman vermeld.

 

Gezinskaart

In 1921 is Sloten door Amsterdam geannexeerd. We vinden Klaas en Jentje nu terug op de gezinskaart van Klaas Bakker. De eerste verandering in het gezin is het omnummeren in 1924 van E 9 naar Baarsjesweg 258 souterrain. Als beroep staat er nu bloemenventer. Op 9 juli 1926 wordt er verhuisd naar de Admiraal de Ruijterweg 278 hs. en zijn we aangeland bij de foto van de bloemenzaak.

 

Woningkaart

Klaas en Jentje blijven tot september 1946 in de winkel en verhuizen dan naar Aalsmeer. Jentje Bakker overlijdt op 21 maart 1954 op 76-jarige leeftijd en Klaas Bakker op 7 maart 1960, hij is dan 79 jaar oud.

 

Nanny Claasen

 

Bronnen:

Brabants Historisch Informatie Centrum
– geboorteregister burgerlijke stand Werkendam

Noord-Hollands Archief
– overlijdensregister burgerlijke stand Aalsmeer
– huwelijksbijlagen

Stads Archief Amsterdam
– beeldbank
– bevolkingsregister 1893
– bevolkingsregister overgenomen delen
– bevolkingsregister geannexeerde gemeenten
– bevolkingsregister gezinskaarten
– huwelijksregister burgerlijke stand
– persoonskaarten
– woningkaarten

Festival Ambacht in Beeld 2017

 

Ambacht in Beeld (Amsterdam 2017)

Op het Festival Ambacht in Beeld in de Amsterdamse Hallen was ook dit jaar weer heel veel te doen en te zien. We kwamen ogen en oren en soms ook handen te kort.

De performance handreiking was meditatief zei Alya Hessy, die het ook dit jaar weer geweldig leuk deed: er werd veel gelachen. Het meisje op de foto was tien en had een mooie naam, maar moeilijk te onthouden. Je weet nu zeker wel hoe je die schrijft hè, vroeg ze aan Alya. Ze deed de performance voor de derde keer. Zo leuk vond ze het. Maar er was steeds een tweede bij nodig. Dit keer Nanny. M’n zusje komt ook nog, zei het meisje, maar die is veertien en puber, dus die zal wel niet willen. De performance werd zodoende eerder informatief dan meditatief. En het breiwerk was volgens mij gewoon punniken.

Halverwege de dag, de stoelenmatter was net aan zijn boterham begonnen, werd er een stoel zonder riet de Hallen binnen gedragen. De stoelenmatter kon weer aan het werk.

Ik liep ondertussen rond, liet mij niet vangen, zelfs niet voor een traditionele houtverbinding of door de Green Circle, en maakte foto’s …

… totdat ik door een overbezorgde moeder verdreven werd. Zij had interesse in mijn camera, ze wilde ook zoiets, zei zij. Ik gaf haar het fototoestel en legde het ding uit. Ze bekeek de laatste opnamen, zag dat haar kind niet in beeld was en verloor op slag haar belangstelling. Voor mij was de lol er af.

Kom mee zei Nanny, zo is het genoeg.

Amsterdam begin vorige eeuw

Voordat mijn moeder het weg gooide, omdat ze op het laatst álles opruimde, redden wij nog een fotoboek uit de Karssen-familie. Het bevat foto’s van Zeist, Driebergen, Doorn, Amerongen en Wageningen en van Breda, Haarlem, Den Haag en Scheveningen, en van Amsterdam in het begin van de vorige eeuw.

De foto’s zitten in een insteekalbum. Het zijn zo te zien contactafdrukken op dun papier in het formaat 9×12 cm. Onderschriften vermelden vaak plaats en soms jaar en de cryptische aanduiding (m) of (t).

Van wie het album is weten wij niet, maar wij denken van mijn overgrootvader Kasper Karssen, die leefde van 1846 tot 1906. Hij komt er een aantal keren prominent in voor (bovenstaande foto toont hem achter zijn huis in de Kerkstraat 280) en bovendien bevat het een aantal foto’s van Perry-reclames in de stad.

Amsterdam 1903

(Zoals bekend was hij hoofdboekhouder bij Perry & Co en daar was hij bijzonder trots op)

De Amsterdamse stadsgezichten uit het boek heb ik hieronder verzameld. Het zijn geen “Jacob Olie’s”, maar toch aardig om te zien.

Oudezijds Kolk (Amsterdam 1903)

De eerste foto is een veel gefotografeerde toeristische trekpleister: de Oudezijds Kolk met het sluisje, één van de oudste van Amsterdam en al in gebruik sinds de Middeleeuwen.

Dan twee winterse taferelen:

Keizersgracht (Amsterdam 1902)

Vondelpark (Amsterdam 1902)

Er wordt geschaatst op de Keizersgracht en in het Vondelpark. De foto van de Keizersgracht is genomen vanaf de Reguliersgracht in de richting van de Utrechtsestraat. De foto in het Vondelpark toont op de achtergrond het paviljoen, gebouwd in 1874-1881 door architect W. Hamer in Italiaans renaissancistische stijl .

Coymanshuis (Amsterdam 1903)

Op de Keizersgracht stond ook het Coymanshuis met de 1e H.B.S. 5-jarige cursus, waar mijn grootvader Kasper Jan Karssen (1886-1960) op school ging. Het pand, gebouwd in 1625 door Jacob van Campen, is in 1931 ingrijpend gerenoveerd en nu Rijksmonument.

Rijksmuseum (Amsterdam 1903)

Het Rijksmuseum, gezien vanaf het Museumplein. Het museum was geopend in 1885, maar het plein kreeg pas in 1903 zijn verdiende naam.

Brand in de Planciusstraat (Amsterdam 1903)

In 1903 brandden in de Planciusstraat acht graanpakhuizen van de Wed. Stants en Zn af, oorzaak onbekend. Er werd geblust met 31 stralen, één brandweerman raakte licht gewond. Op de vrijgekomen plek bouwde Hellingman’s Bouwmaatschappij een nieuw kantoorpand dat in 1904 werd opgeleverd en er nu nog steeds staat.

Molen De Hoop (Amsterdam 1903)

Niet afgebrand maar afgebroken (in 1921) is de krijtmolen “De Hoop” aan de Baarsjesweg langs de Kostverlorenvaart.

De oude beurs (Amsterdam 1903)

De oude beurs is de beurs van Zocher. Ook die werd afgebroken, in 1903, na voltooiing van de Beurs van Berlage. Hij stond ongeveer op de plek van de huidige Bijenkorf en werd tussen 1841 en 1845 gebouwd naar ontwerp van architect Jan David Zocher ter vervanging van de beurs van Hendrick de Keyser.

Dam (Amsterdam 1903)

Dam (Amsterdam 1903)

In 1903 bezochten Koningin Wilhelmina en Prins Hendrik Amsterdam.

“In een open landauer, met twee paarden en een escadron huzaren, reden de hooge bezoekers naar het paleis op den Dam. Er was eene groote massa menschen op de been”

Het koninklijk paar combineerde het jaarlijkse bezoek aan de hoofdstad met de opening van de nieuwe beurs (van Berlage).

Prinseneilandsgracht en Sloterdijkerbrug (Amsterdam 1904)

Eén van de laatste foto’s in het boek toont de Prinseneilandsgracht met de Sloterdijkerbrug, die de verbinding vormt tussen de Teertuinen (links) en het Prinseneiland (rechts), en de pakhuizen op het Realeneiland aan de Realengracht.

De allerlaatste foto is van het Centraal Station. De foto is er slecht aan toe, daarom hieronder een bewerking:

Centraal Station (Amsterdam 1904)

 


Fotogalerij

 

Cuyperspassage

De Cuyperspassage onder de sporen aan de westzijde van het Centraal Station van Amsterdam

Aan de westzijde van het Centraal Station in Amsterdam ligt de Cuyperspassage, een fiets- en voetgangerstunnel, die voor- en achterkant van het station verbindt.

De tunnel is bekleed met meer dan 70000 keramische wand- en vloertegels, gebakken door de koninklijke aardewerkfabriek Tichelaar uit Makkum. Te samen vormen ze een kunstwerk dat ontworpen is door Irma Boom naar een tegeltableau van de Rotterdamse tegelschilder Cornelis Bouwmeester (1652-1733) voorstellende ‘s Lands schip Rotterdam en de haringvloot.

Tegeltableau Cornelis Bouwmeester in het Rijksmuseum

Dit in alle opzichten Rotterdamse tegeltableau bevindt zich in het Rijksmuseum te Amsterdam, maar curieuzer is dat de achtersteven van ‘s Lands schip Rotterdam in de uitvoering van Irma Boom het Amsterdamse stadswapen heeft gekregen.

Het stadswapen van Amsterdam

De passage is vernoemd naar Pierre Cuypers, architect van onder meer het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam.